Hoe brouwerijen hun energierekening en CO₂-voetafdruk kunnen verlagen

1. Databeheer: Je kunt alleen beheren wat je meet

Voordat u zware investeringen doet, is de eerste essentiële stap om een inventaris op te maken van uw energieverbruik.

• Volg sleutelprestatie-indicatoren (KPI's): Bereken uw specifieke energieverbruik (bijv. in kWh of MJ per hectoliter geproduceerd bier).
• Sensibiliseer het personeel: Betrek medewerkers bij het opsporen van verspilling (uitschakelen van ongebruikte apparatuur, melden van afwijkingen). Een bedrijfscultuur gericht op zuinigheid levert onmiddellijke winst op zonder extra kosten.

2. Optimale warmtebenutting (Warmte)

Het maischen, het koken van de wort en het reinigen van de installaties (CIP-systemen) vertegenwoordigen het grootste deel van het warmteverbruik van een brouwerij.

• Warmterecuperatie bij wortkoeling: Dit is het meest kosteneffectieve basissysteem. Het koude water dat wordt gebruikt om de warme wort voor de gisting af te koelen, komt warm weer naar buiten. Dit water moet absoluut worden opgevangen en opgeslagen in een warmwaterreservoir om te worden gebruikt voor het maischen van de volgende batch of voor schoonmaak.
• Terugwinning van damp bij het koken: Tijdens het koken van de wort ontsnapt er veel damp. Door warmtewisselaars te installeren, kan deze damp worden gecondenseerd om het brouwwater of de wort voor het koken voor te verwarmen, wat het gebruik van gas of stookolie drastisch vermindert.
• Integratie van zonne-energie: Het installeren van zonnecollectoren op het dak van de brouwerij is een optie om brouwwater of warm sanitair water voor te verwarmen.
• Isolatie van apparatuur: Het isoleren van brouwketels, stoomleidingen en warmwatertresors beperkt verliezen door convectie en straling.

3. Elektrische energie beheersen (Koeling en motoren)

Het koelen van gistingstanks, de opslag van bier en het verpakken vertegenwoordigen de belangrijkste uitgavenposten voor elektriciteit.

• Optimaliseer het koelsysteem: Gisting is een exotherme reactie die constante koeling vereist. Zorg ervoor dat de glycolleidingen perfect geïsoleerd zijn, reinig regelmatig de spoelen van de condensors en stel de ontdooicycli nauwkeurig af.
• Installeer frequentieomvormers (VSD): Het uitrusten van pompen, ventilatoren en bottellijnen met frequentieomvormers maakt het mogelijk om het vermogen van elektrische motoren aan te passen aan de werkelijke behoeften.
• Speur persluchtlekkages op: Bij het bottelen en vaten vullen is perslucht alomtegenwoordig. Regelmatig onderhoud van afdichtingen en leidingen verlicht de compressor.
• LED-verlichting en bewegingssensoren: Overstappen op energiezuinige LED-lampen in combinatie met bewegingssensoren verlaagt de elektriciteitsrekening aanzienlijk.

4. Zonnepanelen: groene en rendabele energie

Zonnepanelen bieden een effectieve oplossing om de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen te verminderen. Brasserie Léman (Haute-Savoie, Frankrijk) heeft fotovoltaïsche panelen geïnstalleerd op het dak van haar productiegebouw. De opgewekte elektriciteit dekt een groot deel van de dagelijkse behoeften, juist op het moment dat de verpakkingsmachines, verlichting en overdrachtspompen het meest actief zijn.

5. Circulaire economie en industriële symbiose: Waarderen van afval

Een duurzame brouwerij beperkt zich niet tot energie besparen, maar integreert haar bijproducten ook in de economische cyclus.

• Waardering van brouwresten: Brouwresten vormen de grootste vaste afvalstroom. De klassieke oplossing is om ze te geven of te verkopen aan lokale boeren voor veevoer. Een andere optie is vergisting om biogas te produceren.
• Opvangen en hergebruik van CO₂: Brouwerijen kunnen investeren in systemen voor zuivering en vloeibaarmaking van CO₂ om dit gas te hergebruiken voor carbonatie of bottelen.

Inspirerend voorbeeld: Brouwerij De Halve Maan (Brugge, België) gebruikt biogas dat gewonnen wordt uit afvalwater om stoom te produceren, waardoor de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen afneemt.

Inspirerend voorbeeld: Brouwerij La Nébuleuse (Zwitserland) heeft een systeem geïmplementeerd dat 90 tot 95% van de natuurlijk door de gistingstanks uitgestoten CO₂ kan opvangen, met een mobiel en gedeeld model (onder andere met een nabijgelegen wijndomein voor de oogst), waardoor de investeringskosten voor de structuur worden verlaagd.

6. Gistrecycling: een waardevolle hulpbron die niet verspild mag worden

Gisten zijn essentiële micro-organismen die suikers omzetten in alcohol en koolstofdioxide tijdens de gisting. Na de gisting kan een centrifuge de in het bier zwevende stoffen scheiden, wat twee voordelen biedt:

• Bier terugwinnen om opnieuw in productie te nemen.
• Gisten extraheren, waarvan de waardering wordt onderzocht voor toepassingen in diervoeding, voedingssupplementen of cosmetica.

Voorbeeld: Brouwerij van Silly (België) produceert ongeveer 250 ton reststoffen per jaar, waarvan de gisten waardevol kunnen worden benut.